Volgens mij is er iets mis met dit argument. In ieder geval is dit argument verenigbaar met de volgende bewering:
Wij kunnen ware, consistente theorieën opstellen als de werkelijkheid triviaal is (want als elke bewering waar is, dan is het mogelijk om ware, consistente theorieën op te stellen).
Het probleem met het trivialisme is echter dat het dan onmogelijk is om onware theorieën op te stellen: in een wereld waarin alles mogelijk is is alles waar: waarom is het dan niet mogelijk om op een vliegend tapijt naar mars te reizen? Of kanker te genezen middels een knipoogje?
Dit tegenargument slaat echter de plank mis. Als alles mogelijk is, is het ook mogelijk dat er een wereld is waarin je niet op een vliegend tapijt naar mars kunt en waarin je kanker niet kunt genezen met een knipoog.
Wij worden met een bepaalde denkwijze geboren: het is mijn overtuiging dat onze denkmachine, het brein, een klassiek-logische werking heeft. Een klassiek-logisch brein is exclusief: we houden één antwoord voor waar en alle andere antwoorden voor onwaar. In een triviale wereld schept een exclusief werkend brein zo één pad van ware, consistente antwoorden; alle antwoorden buiten dit pad worden voor onwaar gehouden (terwijl ze, vanuit het perspectief van de trivialist, wél waar zijn: hij ziet de werkelijkheid als één groot 'bad' van waarheden).
Nu is het trivialisme een formele theorie. We begrijpen wel wat het trivialisme is en hoe we het moeten definiëren. Feitelijk is het trivialisme een variatie op de klassieke logica.
Het is ook mogelijk dat de werkelijkheid zelf niet consistent is, niet triviaal, maar onbevattelijk. Als we ons afvragen hoe de werkelijkheid zelf geordend is, dan is 'onbevattelijk' bovendien de meest voor de hand liggen verklaring. Het enige wat je hoeft te doen om te mogen concluderen dat de werkelijkheid onbevattelijk is, is vaststellen dat onze denkwijze 'structureel' is maar beperkt.
Tenslotte: het argument dat wij alleen ware, consistente theorieën kunnen opstellen in een consistente werkelijkheid lijkt mij -zeker gegeven de mogelijke alternatieven- ongeldig. Wezens met een klassieke denkwijze zullen [noodgedwongen] consistente theorieën opstellen; als je dan poneert dat deze consistente theorieën betrouwbaar zijn omdat de werkelijkheid zelf consistent is, dan is je verklaring niet beter dan de beroemde verklaring van Pangloss: een slaapmiddel werkt omdat ze een slaapverwekkende werking heeft.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten